Dünyanın Ucunda Bir Şehir: Cape Town, Güney Afrika
Güney Afrika, listemde yıllardır “mutlaka” diye işaretli duran ülkelerden biriydi. Bir yanda iki okyanusun savrulduğu kayalıklar, diğer yanda Nelson Mandela’nın yıllarca kaldığı o küçücük hücre; bir yanda kumsalda gezinen penguenler, diğer yanda yan sepetli bir motosikletin içinde kıvrıla kıvrıla inilen sahil yolları... Hepsi aynı şehrin etrafında, birbirinin içine geçmiş halde duruyor.
Bu yazıda Cape Town’dan başlayıp Table Mountain’ın tepesine, Bo-Kaap’ın rengârenk sokaklarına, Robben Adası’na, Hout Bay’deki fok adasına, Cape Point’e ve Boulders Beach’teki penguenlere uzanan rotayı sizinle paylaşıyorum. Sonunda damak tadı ve gündelik hayat üzerine notlarım var. Kahvenizi (ya da burada olduğu gibi bir rooibos çayını) alın, uzun ama keyifli bir yazı olacak!
Önemli not: Türk vatandaşları (bordo pasaport) 30 güne kadar turistik seyahatler için Güney Afrika’ya vizesiz girebiliyor. Yine de kurallar değişebildiği için yola çıkmadan önce T.C. Dışişleri Bakanlığı ile Güney Afrika’nın resmî duyurularını kontrol edin; pasaportunuzun geçerlilik süresi ve boş sayfa şartlarını da unutmayın.
Table Mountain: Şehrin Tepesindeki Sofra
Cape Town’a ilk baktığınızda aklınıza gelen şey, şehrin arkasında yükselen devasa, tepesi düz kayalık oluyor. Table Mountain, yaklaşık 1.085 metre yüksekliğiyle şehrin hem simgesi hem de pusulası; “Dünyanın Yeni 7 Doğal Harikası” arasında sayılan bir yer. İsmini de masa gibi dümdüz tepesinden alıyor.
Konum: Table Mountain Teleferiği, Cape Town
Zirveye çıkmak için iki seçenek var: yürüyerek ya da teleferikle. Teleferiğin kabinleri çıkış sırasında kendi etrafında 360 derece dönüyor; yani yerinizden kalkmadan tüm manzarayı görebiliyorsunuz. Yaklaşık beş dakikalık yolculuk, kayalığın dibinden tepeye doğru süzülürken insanın içine bir heyecan bırakıyor.
Tepede yürüyüş parkurları ve seyir noktaları var. Şehre, Table Bay’e ve limana tepeden bakmak gerçekten başka bir his. Havanın berrak olduğu sabah saatlerinde tepeden Robben Adası’nı bile seçebiliyorsunuz.
Konum: Table Mountain, Cape Town
Tavsiye: Teleferik güçlü rüzgârda seferlerini durdurabiliyor; gitmeden önce resmî sayfadan günlük çalışma durumunu kontrol edin ve mümkünse sabah erken saatleri seçin, hem kuyruk hem rüzgâr daha az oluyor. Yürüyerek çıkmak isterseniz Platteklip Gorge rotası yaygın tercih ama yaklaşık 2–3 saat sürüyor ve dik. Tepe serin ve rüzgârlı olabiliyor, yanınıza
mutlaka bir ceket ve su alın.
Atlantik’e Düşen Güneş
Cape Town batı kıyısında olduğu için güneş doğrudan okyanusa batıyor. Gün batımı saati geldiğinde şehirde herkes bir tepeye, bir sahile ya da bir terasa çıkıyor. Biz de sessizce oturup turuncunun denize karışmasını izledik.
Konum: Cape Town, Atlantik kıyısı
Tavsiye: Gün batımından yarım saat önce yerinizi alın; ışık çok hızlı değişiyor. Güneş inince hava çabucak soğuyor, yanınıza ince bir hırka alın. Dönüşte karanlık bastığı için yürümek yerine Uber ya da Bolt kullanmak daha güvenli.
Bo-Kaap: Renklerin Mahallesi
Cape Town’da en çok fotoğraf çekilen mahalle belki de Bo-Kaap. Yokuşa yaslanmış pembe, turuncu, mavi, sarı evler, Cape Malay topluluğunun yüzyıllardır yaşadığı bir semtin renkli cepheleri. Bu topluluğun kökleri, 17. ve 18. yüzyılda Hollandalıların Endonezya, Malezya ve Afrika’nın farklı yerlerinden getirdiği insanlara dayanıyor. Bölgedeki Auwal Camii ise Güney Afrika’nın en eski camilerinden biri olarak biliniyor.
Konum: Bo-Kaap, Cape Town
Mahallede yürürken yalnızca renklere değil duvar yazılarına da dikkat edin: bazı evlerin cephelerinde Filistin’e destek mesajları veren duvar resimleri var. Güney Afrika’nın siyasi gündeminin sokakta nasıl görünür olduğunu görmek açısından da ilginç bir kare.
Tavsiye: Mahalle yaşayan insanların evi; fotoğraf çekerken kapıların önünü kapatmamaya ve sessiz olmaya özen gösterin. Sabah erken ya da öğleden sonra ışığı en güzel renkleri veriyor. Burada Cape Malay mutfağını denemek için de çok iyi bir yer, yemek bölümünde detay var.
Woodstock: Pazar, Sanat ve Antika
Şehrin hareketli semtlerinden Woodstock’taki Old Biscuit Mill, eski bir bisküvi fabrikasından dönüştürülmüş bir mekân. Burada kurulan Neighbourgoods Market hafta sonları (özellikle cumartesi) şehrin en canlı noktalarından biri: yemek tezgâhları, taze fırın ürünleri, kahve, mumlar, el yapımı ürünler ve tavandan sarkan hasır şapka avizeler…
Konum: Neighbourgoods Market, Old Biscuit Mill, Woodstock, Cape Town
Şehrin sanat tarafı da çok güçlü. Renkli tablolar, Afrika maskeleri, boncuk ve deniz kabuğu işlemeli figürler, antika avizeler… Bir dükkânın içine girdiğinizde adeta bir müzeye girmiş gibi oluyorsunuz.
Konum: Cape Town
Tavsiye: Pazara aç gidin, çünkü seçenek çok. Yanınıza nakit ve kart alın; bazı tezgâhlar sadece kart ya da sadece nakit kabul edebiliyor. Hediyelik eşya alırken el yapımı ve yerel üreticilerden alınanları tercih edin; hem hatıranız daha anlamlı olur hem de destek doğrudan sanatçıya gider.
Robben Adası ve Mandela’nın İzinde
Cape Town gezisinin kalbine dokunan durak benim için Robben Adası oldu. V&A Waterfront’taki Nelson Mandela Gateway iskelesinden kalkan feribotla yaklaşık yarım saatte adaya varılıyor. Yolculukta Table Mountain’ın arkada küçüldüğünü izlemek ayrı bir manzara.
Konum: Robben Adası, Cape Town
Adada yüzyıllar boyunca cüzamlıların, mahkûmların ve siyasi tutukluların tutulduğu bir yerleşim var. Apartheid döneminde ise siyasi mahkûmların cezaevi olarak kullanılmış; Nelson Mandela da 27 yıllık hapsinin 18 yılını burada geçirmiş. Bugün ada UNESCO Dünya Mirası listesinde. Turlar genellikle burada tutuklu kalmış kişilerin kendileri ya da onların yetiştirdiği rehberler eşliğinde yapılıyor; anlatım dinlemek insanı gerçekten sarsıyor.
Konum: Robben Adası Cezaevi, Cape Town
Küçücük hücrede bir pencere, yerde yatak olarak kullanılan ince bir mat ve küçük bir tabure var. Böyle bir yerde yıllarca kalıp çıktıktan sonra devlet başkanı olmak, “af” ve “uzlaşı” dersini bu kadar güçlü anlatabilmek bana insanın iradesi hakkında çok şey düşündürdü.
Konum: Nelson Mandela Evi, Güney Afrika
Gezi boyunca Mandela’yı farklı noktalarda görmek mümkün. Anıt üzerinde adı “Nelson Rolihlahla Mandela” olarak yazılı; “Rolihlahla” Xhosa dilinde yaygın anlamıyla “dalı çeken, belaya bulaşan” gibi bir anlama geliyor ve bu da hikâyeye ayrı bir tat katıyor.
Tavsiye: Robben Adası biletleri çok hızlı tükeniyor; mümkünse günler öncesinden resmî kanaldan alın. Hava ve deniz koşulları yüzünden seferler iptal olabiliyor, bu yüzden programınızda yedek bir gün bırakın. Tur toplamda birkaç saat sürüyor; rahat ayakkabı, su ve rüzgârlık alın. Rehberin anlattıklarını dinleyin, sorular sorun; bu turun en değerli kısmı anlatılanlar.
Hout Bay ve Yan Sepetli Motosikletle Sahil Yolları
Şehirden yarımadaya doğru yola çıktığımızda ilk durağımız Hout Bay oldu. Limanda sakin, ayna gibi bir su, rengârenk balıkçı tekneleri ve arkada bulutlarla taçlanmış dağlar vardı.
Konum: Hout Bay Limanı, Cape Town
Bu gezide en çok eğlendiğim anlardan biri, Cape Sidecar Adventures ile yan sepetli (sidecar) motosiklet turuna çıkmak oldu. Kask, gözlük ve deri ceketle zamanda geriye gitmiş gibi hissettiriyor. Üstelik bu tarz bir deneyim, yarımadanın kıvrımlı yollarını görmek için çok keyifli bir yol.
Konum: Hout Bay Limanı, Cape Town
Yol boyunca kayalık yamaçlara tutunan şeritler, yanınızdan geçen bayrak ve dönen manzara insanı büyülüyor. Özellikle Chapman’s Peak benzeri yüksek yamaçlardan inen sahil yolları bu deneyim için bire bir.
Konum: Chapman’s Peak Drive çevresi, Cape Town
Tavsiye: Yan sepetli tur için önceden rezervasyon yaptırın ve rüzgâra karşı mutlaka kat kat giyinin; yan sepette otururken bile hava soğuk olabiliyor. Chapman’s Peak Drive ücretli bir yol; kaya düşmesi ya da kötü hava yüzünden zaman zaman kapanabiliyor, gitmeden durumuna bakın.
Duiker Adası: Fokların Kayalığı
Hout Bay limanından kalkan teknelerle yaklaşık yarım saatlik bir yolculukla Duiker Adası’na (“Seal Island”) gidiliyor. Orada binlerce Cape fok (Cape fur seal) kayalıklara yayılmış halde güneşleniyor; kimi uyuyor, kimi kavga ediyor, kimi yavrusunu emziriyor.
Konum: Duiker Adası, Hout Bay
Konum: Duiker Adası, Hout Bay
Foklar tekneden yeterince yakın görülebiliyor; bu yüzden telefonunuzu ya da kameranızı hazırda tutun. Bu bölgedeki sular, soğuk Benguela akıntısı sayesinde balık bakımından zengin; foklar için de ideal bir yaşam alanı.
Tavsiye: Tekne sallanıyor; deniz tutması olanlar için önceden ilaç almayı unutmayın. Rüzgârlık alın, çünkü suyun üzerinde hava çok daha soğuk hissediliyor. Hava koşullarına göre seferler iptal olabiliyor; liman çıkışındaki kulübelerden güncel saatleri ve fiyatları öğrenin. Fotoğraf çekerken telefonunuzu tekne kenarında sıkı tutun.
Cape Point: Dünyanın Ucu Hissi
Güney Afrika’ya gidip Cape Point’i görmemek olmaz. Table Mountain Ulusal Parkı içinde yer alan bu burun, uçurumlarla, okyanusla ve rüzgârla “dünyanın ucuna geldim” hissini en iyi veren yerlerden biri. Rivayete göre Atlantik ile Hint Okyanusu burada buluşuyor; aslında resmî ayrım noktası daha doğudaki Cape Agulhas olsa da bu rivayet buraya ayrı bir romantizm katıyor.
Konum: Cape Point, Table Mountain Ulusal Parkı
Zirvedeki eski deniz feneri 1860 civarında yapılmış; ancak yüksekte olduğu için sıkça sisle kaplandığı ve gemilere yardımcı olamadığı için daha sonra aşağıda yeni bir fener inşa edilmiş. Eski fenerin yanındaki yön tabelası ise tam bir fotoğraf durağı: Güney Kutbu’na 6.242 km, Berlin’e, Moskova’ya, Kudüs’e, Yeni Delhi’ye ve Pekin’e kaç kilometre olduğunu gösteriyor.
Konum: Cape Point Eski Feneri, Table Mountain Ulusal Parkı
Tavsiye: Zirveye yürüyerek ya da funikülerle (Flying Dutchman) çıkılabiliyor; yürüyüş kısa ama dik. Parkta babunlar var; yiyeceği ellerinden kapabiliyorlar, o yüzden yiyeceklerinizi çantanızda tutun ve onlara asla yiyecek vermeyin. Rüzgâr çok sert esebiliyor, şapkanızı ve telefonunuzu sıkı tutun. Fotoğraf için en iyisi sabah ya da akşamüstü ışığı.
Boulders Beach: Kumsaldaki Penguenler
Simon’s Town yakınlarındaki Boulders Beach, Afrika penguenlerinin (African penguin) koloni kurduğu bir kumsal. Granit kayaların arasında küçük koylar oluşmuş; penguenler hem kumsalda gezinip hem de yuvalarına çekiliyor. Ahşap yürüyüş yollarından onları rahatsız etmeden izlemek mümkün.
Konum: Boulders Beach, Simon’s Town
Konum: Boulders Beach, Simon’s Town
Afrika penguenlerinin gözlerinin üstündeki pembe bölgeler, vücut ısısını düzenlemelerine yardımcı oluyor. Göğüslerindeki benekler de parmak izi gibi her birinde farklı. Eskiden “jackass penguin” (eşek penguen) denmesinin sebebi ise çıkardıkları eşek anırmasına benzer sesler. Bugün ise bu tür tehlike altında; kolonileri korunması gereken değerli bir miras.
Konum: Boulders Beach, Simon’s Town
Tavsiye: Penguenlere dokunmayın, onları beslemeyin ve yuvalarına yaklaşmayın; gagaları sandığınızdan çok daha sert ısırıyor. Girişte ücret alınıyor; kumsala inen bölümlerde mutlaka tabelaları takip edin. Kalabalığı atlatmak için sabah erken saatleri ya da akşamüstünü seçin.
Damak Tadı: Güney Afrika Mutfağından Notlar
Güney Afrika mutfağı; yerli Afrika, Hollanda, İngiliz, Hint ve Cape Malay etkilerinin karışımı. Et ve deniz ürünleri bu mutfağın yıldızı. Denemeden dönmemenizi önerdiklerim:
• Braai: Güney Afrika’nın ulusal sosyal etkinliği. Közde pişen et, sosis ve mısır eşliğinde sohbet. Bir braai davetini kaçırmayın.
• Boerewors: Baharatlı, k
Kamera karşısında bir Afrika penguenalın, spiral şeklinde Güney Afrika sosisi. Genelde ekmek arasında (boerewors roll) servis edilir.
• Biltong: Baharatlanıp kurutulmuş et; yol için ideal atıştırmalık.
• Bobotie: Cape Malay mutfağından, baharatlı kıymanın üzerine yumurtalı süt sosu dökülüp fırınlanan bir yemek. Genelde sarı pirinç ve chutney ile gelir.
• Cape Malay köri ve samosa: Bo-Kaap’ta mutlaka deneyin. Yumuşak baharatlı, aşırı acı olmayan bir lezzet.
• Fish & chips ve taze deniz ürünleri: Hout Bay ve Kalk Bay gibi liman bölgelerinde balık ve kalamar çok taze.
• Bunny chow: İçi oyulmuş ekmeğin içine doldurulan köri; aslen Durban’dan, Cape Town’da da bulunuyor.
• Koeksister ve Malva pudding: Şerbetli, baharatlı hamur tatlısı ve sıcak kek tadında karamelli bir tatlı. Üstüne sütlü krema ya da dondurma.
• Rooibos çayı: Güney Afrika’ya özgü, kafeinsiz ve hafif tatlımsı bir bitki çayı. Sütle de içilebiliyor.
Şarap tarafında Stellenbosch, Franschhoek ve Constantia bölgelerinin dünya çapında bir şöhreti var; Pinotage ülkenin kendine özgü üzümü. Şarap rotasına çıkmayı düşünüyorsanız yarımada dışında bir gün ayırın.
Tavsiye: Helal yemek arayanlar için Bo-Kaap ve çevresinde Cape Malay mutfağı sunan çok sayıda restoran var; yine de menüde ve mekânda helal belgesini sorun. Porsiyonlar bol; paylaşmak çoğu zaman akıllıca. Rezervasyonlar akşamları özellikle hafta sonu önemli. Restoran ve pazar saatlerini gitmeden önce Google Maps’ten kontrol edin.
Hayat: Güney Afrika Ritmi Üzerine Notlar
Seyahat ederken şehirlerin gündelik hayatına da dikkat etmeyi seviyorum. Güney Afrika’da işime yarayan ve yarayacağını düşündüğüm birkaç not:
• Para: Güney Afrika randı (ZAR) kullanılıyor. Kartlar yaygın; yine de küçük bahşişler ve bazı pazarlar için yanınızda biraz nakit bulundurun.
• Bahşiş: Restoranlarda hesabın yaklaşık yüzde 10–15’i beklenir. Park yerlerinde arabanıza göz kulak olan “car guard”lara küçük bir bozukluk bırakmak âdettir.
• Ulaşım: Şehir içinde Uber ve Bolt güvenli ve pratik. Yarımadayı gezmek için kiralık araba harika bir seçenek; trafik soldan akıyor, ilk gün dikkatli olun.
• Güvenlik: Cape Town güzel ama büyük bir şehir. Geceleri ıssız sokaklarda yürümeyin, telefonu yolda açıkta tutmayın, arabada değerli eşya bırakmayın.
• Elektrik: Prizler üç yuvarlak uçlu (M tipi) olduğu için bir adaptör alın. Elektrik kesintileri (load shedding) önceki yıllara göre azalmış olsa da powerbank işinize yarar.
• Saat farkı: Türkiye’den yaklaşık bir saat geri.
• Hava: Kasım–Mart arası sıcak ve kurak, gezi için en rahat dönem. Haziran–Ağustos arası yağışlı ve serin. Rüzgâr yüzünden her zaman bir kat fazla giyin; aynı gün içinde dört mevsim yaşayabilirsiniz.
• Su: Cape Town’da musluk suyu genelde içilebilir, yine de midesi hassas olanlar şişe su tercih edebilir.
• Dil: İngilizce yaygın; Afrikaans ve Xhosa da konuşuluyor. Yerel biriyle “Dankie” (teşekkürler, Afrikaans) demek her zaman gülümseme getiriyor.
• Konaklama: Table Mountain’a ve sahile yakın bölgeler (Sea Point, Camps Bay, V&A Waterfront çevresi) turistler için pratik. Butik misafirhaneler hem daha samimi hem de ev sahiplerinden çok iyi öneriler alabileceğiniz yerler.
Son Sözler
Cape Town, tek cümleyle anlatılamayacak kadar çok yüzü olan bir şehir. Bir yanda Table Mountain’ın tepesinden görünen sonsuz mavi, diğer yanda Robben Adası’ndaki tek pencereli küçük hücre; bir yanda Bo-Kaap’ın cıvıl cıvıl sokakları, diğer yanda Cape Point’in rüzgârlı uçurumları; bir yanda kumsalda salına salına yürüyen penguenler, diğer yanda yan sepetli motosikletin içinden akan manzara...
Gitmeye karar verirseniz planınızı biraz esnek tutun; hava ve rüzgâr programı değiştirebiliyor. Yerel işletmeleri, küçük misafirhaneleri ve pazarları destekleyin. En güzel anılar genelde planın dışında kalanlar: bir sokakta duyduğunuz müzik, bir tezgâhın başında uzayan sohbet, kumsalda yanınızdan geçen meraklı bir penguen.
Bir sonraki gezi yazımda görüşmek üzere! 🐧🌅🏍️
Yorumlar